Struktury koliste, kratery uderzeniowe

strona głównaPolska

W Polsce nie został jeszcze w pełni udokumentowany krater uderzeniowy. Opisywane w literaturze krajowej i zagranicznej kratery Moraska, zawdzięczają nazwę skojarzeniu miejsca najliczniejszego znaleziska odłamków meteorytu z zagłębieniami terenowymi wystepującymi w pobliżu miejsca spadku. Natomiast brak jest jak dotąd ostatecznych dowodów materialnych i naukowych potwierdzających ich pochodzenie impaktowe. Na obszarze Polski możemy mówić wyłącznie o strukturach kolistych, pomimo, że w literaturze czasami znajdziemy określenia kratery.

Zatem najbardziej znane polskie kratery to "kratery Moraska", pomimo ich niejednoznacznego pochodzenia.

Najbardziej perspektywiczną strukturą, której geneza nie została wyjaśniona, pozostaje kolista struktura Podlesie. Jest to kotlina na zrębie Roztocza o średnicy 4 kilometrów. Zagłębienie to, wytworzone prawdopodobnie przed epoką lodowcową, jest na tyle stare, że wszelkie powierzchniowe ślady po pierwotnej strukturze zostały usunięte. Przeświadczenie o uderzeniowym pochodzeniu struktury, sugeruje jedynie jej kolisty charakter i niezwykły niedobór mas jej wnętrza. Rozwiązanie zagadki uniemożliwia niedostatek badań geologicznych.

Miłośnicy meteorytów śledzą różne nietypowe, koliste formy terenowe. Są one kolekcjonowane, w miarę możliwości, na "MAPIE SPADKÓW MATERII KOSMICZNEJ NA OBSZAR POLSKI". Niektóre z nich są nawet przedmiotem badań. Ich cechami wspólnymi są: silny związek z obszarami na których była intensywna dzialalność lądolodu oraz stosunkowo małe rozmiary. Jeśli dodać do tego nieobecność materii kosmicznej w postaci meteorytów, to udowodnienie ich impaktowego charakteru jest niezwykle trudne.

Strukturami kolistymi w Sudetach zainteresowali się Panowie: Bogusław Przybylski i Janusz Badura z oddziału Instytutu Geologicznego we Wrocławiu. W swej pracy zachęcają do śmielszych interpretacji związanych z uderzeniowym charakterem wskazanych jednostek geologicznych. Jednak, podobnie jak w innych przypadkach na terenie Polski, brak na razie przekonywujących dowodów na obecność kraterów uderzeniowych w Sudetach.

strona główna

VANELLUS, 06.01.2008